Zamek w Gliwicach

Zamek w Gliwicach
Share Button

Makieta przedstawia Gliwice w XVII wieku.

Gliwice to miasto leżące w południowej Polsce, w województwie śląskim, jest jednym z najstarszych miast na Górnym Śląsku. O Gliwicach źródła historyczne wspominają po raz pierwszy w XIII wieku. W tym okresie miasto leżało w granicach Polski. Jak donoszą historycy, w XIV wieku Gliwice miały charakter obronny i należały do księstwa opolsko-raciborskiego i w tym też czasie stanął tu zamek. Przypuszcza się, że zbudował go książę Siemowit, który swoje panowanie rozpoczął około 1337 roku i jako jedyny nosił w tym czasie przydomek księcia gliwickiego. Tylko czy rzeczywiście zamek stał w tym miejscu?. Historia powstania zamku nie jest dobrze poznana i nadal pozostaje obiektem badań historyków. Jedna z hipotez mówi, że pierwotnie stał w południowo-wschodniej części miasta, nieopodal kościoła Wszystkich Świętych, gdzie współcześnie znajduje się budynek plebani.
Wiadomym jest że, istniejący obecnie budynek określany jako Zamek Piastowski (według historyków prawidłowa nazwa to Dwór Cetrycza), wraz z murami obronnymi powstał w XIV wieku, początkowo w formie dwóch baszt założonych na planie kwadratu, później połączonych ze sobą ścianą kurtynową i drewnianą galerią, gdzie do dzisiaj przetrwały: wieża, mur kurtynowy, jedno skrzydło mieszkalne, fragmenty średniowiecznych kamiennych murów oraz piwnice. Podaje się też inną datę powstania, miał zostać zbudowany wykorzystując istniejący wcześniej wspomniany fragment umocnień obronnych z połowy XIV wieku w latach 1558-1561 z inicjatywy Fryderyka Zettritza, jednak ten okres w większości źródeł historycznych przedstawiany jest jako rozbudowa istniejącej warowni, która łączący style gotycki i renesansowy.
W następnych wiekach zamek podlegał licznym przebudowom, wykorzystywany był na różne sposoby – jako arsenał, słodownia czy więzienie miejskie. Do 1945 roku budynek nazywano dworem Cetrycza. Po wojnie doczekał się gruntownej przebudowy. W latach 1952-1961 baszta zachodnia została podwyższona o jedną kondygnację i nakryta dachem czterospadowym, a budynek zaadaptowano na siedzibę muzeum. Kolejne prace budowlano-remontowe przeprowadzono w latach 1983-1988 zmieniły one wygląd zewnętrzny obiektu i układ jego wnętrz. W skrzydle zachodnim i łączniku od południa wyeksponowano mur kamienno-ceglany do wysokości trzeciej kondygnacji. Ostatnią rewitalizację obiektu przeprowadzono w latach 2005-2008. Obecnie budynek nazywany Zamkiem Piastowskim jest oddziałem Muzeum w Gliwicach, mieszczą się w nim działy: archeologiczny, historyczny i etnograficzny.

 

 

Czy wiesz że… W 1683 roku miasto zaszczycił swą obecnością Jan III Sobieski zmierzający z odsieczą na Wiedeń ? Zatrzymał się w klasztorze ojców Franciszkanów przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego.

 

 


Wystawy na zamku

 

Wystawa archeologiczna ukazuje historię Ziemi Gliwickiej od najstarszych znalezisk datowanych na epokę kamienia, aż po wczesne średniowiecze. W jej zbiorach znajdują się zabytki pochodzące z badań wykopaliskowych prowadzonych na terenie powiatu gliwickiego. Najwięcej miejsca poświęcono cmentarzysku łużyckiemu z okresu wczesnego żelaza, odkrytemu przed laty w miejscowości Świbie. Wystawiono m.in. zrekonstruowane szkielety zwierząt plejstoceńskich – nosorożca włochatego i mamuta, a ponadto zobaczymy bogatą kolekcje artefaktów ceramicznych, metalowych (brązowe i żelazne ozdoby, narzędzia i broń).

 

 

Wystawa historyczna przedstawia dzieje miasta poczynając od lokacji grodu w końcu XIII wieku, kończąc na przełomie ustrojowym w Polsce w roku 1989. Zobaczymy m.in. dokumenty, akta i rękopisy, starodruki, książki i broszury, zabytki cechowe, zabytki górnicze, kartografię, prasę, militaria, sztandary i chorągwie, afisze i plakaty, banknoty i numizmaty, odznaczenia i medale, ikonografię, fotografie itp.

 

 

Wystawa Etnograficzna dokumentuje kulturę wsi regionu gliwickiego. Dużą część zbiorów stanowią kobiece i męskie stroje ludowe zaprezentowane na naturalnej wielkości manekinach w przeszklonych tubach. Stroje pochodzą z regionu gliwickiego, z terenu Śląska Cieszyńskiego i innych części Górnego i Dolnego Śląska. Dodatkowo zobaczymy sprzęt domowy i gospodarstwa domowego, wyposażenie dawnych domów wiejskich. Na wystawie zobaczyć można również tradycyjną śląską kuchnię i izbę.

 

 


Informacje

 

  • Adres – centrum miasta ul. Pod Murami 2
  • Strona zamku – www.muzeum.gliwice.pl
  • Ceny biletów, godziny otwarcia: www.muzeum.gliwice.pl/pl/informacje-praktyczne (w soboty bezpłatnie)
  • Głowna siedziba muzeum w Gliwicach to XIX-wieczna willa Caro
  • Audioprzewodniki – w zamku można bezpłatnie wypożyczyć (zostawiając kaucję) audioprzewodniki. Przy ich pomocy jest możliwość zwiedzaania Gliwic. Do wyboru są dwie trasy: „Spacerem po Starym Mieście” i „Spacerem po Śródmieściu”.
  • Przewodnik .pdf online –
    – www.gliwice.eu/sites/default/files/imce/przewodnik26_04_2.pdf
    – www.turystyka.gliwice.eu/sites/default/files/imce/przewodnik.pdf

 


 

Zobacz również
Zamek w Sosnowcu

Sosnowiec to miasto na południu Polski, w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim. Leży nad 3 Czytaj więcej

Pałac Mieroszewskich

Będziński Pałac Mieroszewskich położony jest w dzielnicy Gzichów we wschodniej części miasta, na prawym brzegu Czytaj więcej

Zamek w Będzinie

Będzin jest miastem położonym nad rzeką Czarną Przemszą, w północno-wschodniej części województwa śląskiego, w Zagłębiu Czytaj więcej

Zamek w Rybniku

Rybnik to miasto stare, sięgające swoimi początkami średniowiecza. Obecnie pod względem liczby mieszkańców zajmuje 25 Czytaj więcej

Zamek w Oświęcimiu

Oświęcim to miasto w województwie małopolskim. Leży nad rzeką Sołą w centrum Kotliny Oświęcimskiej, między Czytaj więcej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona używa wtyczki Akismet do redukcji spamu. Polityka prywatności dla odwiedzających stronę. Dowiedz się, jak przetwarzane są dane komentarza.