Rudy

Rudy
Share Button

Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowo-Parkowy w Rudach

Miejscowość Rudy to niewielka wieś położona w centrum Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”, w dolnym biegu rzeki Rudy, w województwie śląskim, w powiecie raciborski, pomiędzy Gliwicami i Raciborzem.
Jak się przyjmuje, założycielami Rud pierwotnie zwanych Wladislavia, byli Cystersi, choć za fundatora uchodzi książę Władysław III Opolski. Mnisi osiedlili się w Rudach w połowie XIII wieku przybywając z Jędrzejowa i w tym też czasie wybudowali murowany wczesno-gotycki kościół i klasztor oraz rozpoczęli akcję kolonizacyjną i działalność gospodarczą. Zakonnicy, znani z pracowitości i gospodarności, znacznie przyczynili się do rozwoju tego obszaru. Zajmowali się sadownictwem, leśnictwem i bartnictwem. W okolicy Rud wybudowali stawy rybne. Hodowali także owce, trzodę i bydło. W 1707 roku klasztor posiadał pięć hut żelaza, a nieco później hutę szkła, warzelnie potasu, smolarnię, fabrykę drutu, gorzelnię i browar.
Bogata historia cysterskiej obecności w Rudach została przerwana w 1810 roku, kiedy to na mocy edyktu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III nastąpiło rozwiązanie wszystkich zgromadzeń zakonnych, a dobra klasztorne zostały przekazane w ręce książąt raciborskich. Byli oni właścicielami pocysterskich obiektów, aż do stycznia 1945 roku, kiedy okolice Rud zostały zajęte przez oddziały Armii Czerwonej. Doszło wówczas do splądrowania całego obiektu, a następnie do jego podpalenia. W latach 1947-1950 odbudowano kościół przywrócono mu według możności wygląd pierwotny, czyli wczesno-gotycki. Zabudowania klasztorno-pałacowe pozostały w stanie ruiny przez ponad 50 lat, nie znalazł się bowiem gospodarz, który mógłby przywrócić mu niegdysiejszą świetność. Stan taki trwał aż do roku 1998, kiedy to kompleks: park przypałacowy i obiekt klasztorno-pałacowy zostały w stanie zdewastowanym przekazane Kościołowi Diecezji Gliwickiej, gdzie przy wsparciu finansowym UE oraz środków własnych w latach 2007-2011 został odbudowany.

Dziś Cystersów w Rudach już nie ma, a o ich obecności przypomina pięknie odbudowany Zespół klasztorno-pałacowy, który składa się z kościoła będącego trójnawową bazyliką, czworoboku średniowiecznego klasztoru pocysterskiego oraz później dobudowanych skrzydeł barokowej rezydencji pałacowej. W kompleksie przygotowane są miejsca wypoczynku oraz ośrodek rekolekcyjny, jako zaplecze dla diecezjalnego Sanktuarium Matki Bożej Pokornej, sale konferencyjne, sale spotkań oraz pomieszczenia ekspozycji muzealnej i wystawienniczej. Realizowane są również inicjatywy naukowe, edukacyjne i kulturalne. Przylegająca do zespołu klasztornego świątynia ze słynącym łaskami obrazem Matki Bożej Rudzkiej została w 1995 roku podniesiona do godności Sanktuarium Diecezji Gliwickiej, a 14 czerwca 2009 roku podniesiona do godności Bazyliki Mniejszej i ponownie służy dziś duchowemu rozwojowi regionu. Warto również dodać, iż prowadzone są także prace nad uporządkowaniem i odtworzeniem otoczenia klasztornego, który ma służyć jako teren rekreacyjny dla okolicznych mieszkańców i zwiedzających. Ponadto cały kompleks znajduje się na Europejskim Szlaku Cysterskim.

Żródło: Tablice informacyjne przy zespole klasztorno-pałacowym, biuletyn Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Gmin Cysterskich, Wikipedia

 

 


 

 

 


 

Zobacz również
Zamek w Raciborzu

Zamki zwykle kojarzą się z historią i tak też jest w przypadku raciborskiej siedziby władców Czytaj więcej

Pałac w Krowiarkach

Makieta zamku. Można ją zobaczyć na zamku raciborskim na wystawie pt. Czytaj więcej

Pałac w Tworkowie

Pałac w Tworkowie obecnie zachowany w ruinie to zabytek Gminy Krzyżanowice. Zamek zlokalizowany jest w Czytaj więcej

Pałac Eichendorffów

Łubowice to bardzo stara wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w Czytaj więcej

Zamek w Sosnowcu

Sosnowiec to miasto na południu Polski, w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim. Leży nad 3 Czytaj więcej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona używa wtyczki Akismet do redukcji spamu. Polityka prywatności dla odwiedzających stronę. Dowiedz się, jak przetwarzane są dane komentarza.